Bağlama Çalma Teknikleri

Bağlama Çalım Teknikleri

Bağlama başlıca iki çalım tekniğine sahiptir. İki çalım tekniğide ayrı zorlukları bulunmakla beraber dinleyiciye ve icra eden kişiye değişik renkler de, duyumlar-tatlar uyandırır. Başlıca iki çalım teknikleri;

  • Mızrap(Tezene) ile çalma yöntemi
  • Parmak(Şelpe) ile çalma yöntemi

Mızrap(Tezene) ile çalım

Mızrap kullanımı ile çalım tekniği daha yaygın olarak icra edilen çalım çalım tekniğidir. İcra sırasında mızrak(tezene) kullanılır. Bu teknik kendi içerisinde ikiye ayrılır ;

  • Tüm tellere vurarak çalma
  • Tellere ayrı ayrı vurarak çalma

Parmak(Şelpe)

Sağ elimizde herhangi bir araç olmaksızın tellere vurularak yapılan icra tekniğidir. Şelpe tekniği üç ayrı şekilde karşımıza çıkar.

  • Tel çekme tekniği
  • Parmak vurma tekniği
  • Tellerde ayrım yapmadan vurularak çalma

Bağlamada Tavır

baglama-calma-teknikleri

İcra sırasında kullanılan teknikler ve stiller, dinlenilen-icra edilen müziğin ne olduğu, nereye ve kime ait olduğu hakkında başlıca fikir sahibi olmamızı sağlayan türlerin varlığını oluşturur. Türleri söyleyiş ve çalış olarak ele aldığımızda da karşımıza tavır dediğimiz kavram ortaya çıkmaktadır. Sözlük anlamı olarak tavır, “Durum, vaziyet, hal (TDK)” olarak nitelendirilir.  Bağlama da tavır ise en kısa haliyle, yapılan icranın genel olarak kişiye ve bölgeye ait olarak değişkenlik gösteren, kalıplaşmış icra şekilleri olarak açıklayabiliriz. Tavır, “Kişisel” ve “yöre-bölgesel” olmak üzere iki ayrı kategoride ele alınması gerektiğini görmekteyiz.

Bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde kişinin kendi beğeni ve becerisi doğrultusun da yapılıp dinleyiciye birçok bilgi veren bu farklılıklar nelerdir dersek başlıca bu farklılıklar;

  • İcra sırasında belirli tempoların kullanılması
  • İcra sırasında bazı teknik hareketlerin (çekme, çarpma, vibrasyon, tril vb.) kullanılması.
  • Birim değere(2/4, 5/8, 9/4 gibi) bağlı uzun süreli seslerin çalgının çalınış özelliğine göre bölünerek icrası, tavrı oluşturan öğelerdir.

Geleneksel Türk Halk Müziğinin önemli bir sazı olan bağlama da yöresel-bölgesel olarak on ayrı tavır sınıflandırılması yapılmıştır. Bu sınıflamalar;

  • Karadeniz-Trakya Tavrı
  • Teke Tavrı
  • Zeybek Tavrı
  • Konya Tavrı
  • Silifke Tavrı
  • Orta Anadolu Tavrı
  • Silifke-Azeri Tavrı
  • Yozgat-Kayseri Tavrı
  • Aşıklama Tavrı
  • Karşılama Tavrı

Bu yazı sırasında A. Tufan Güldaş’ın “Bağlama Metodu”  kitabında ki “Geleneksel THM ve Bağlamada Tavır Kavramı” yazısından sıkça faydalanılmıştır.

İcra Sırasında Bazı Teknik Hareketler

Çarpma: Değerini bağlı olduğu asıl notadan alan, mevcut diziye bağlı ya da dizi dışında belirtilen bir notanın en kısa sürede seslendirilmesidir. Çarpma nota ile bağlı olduğu nota bir tezene vuruşu ile seslendirilir.

Bir önceki makalemiz olan ” Bağlama Çalmak Nasıl Öğrenilir? ” adlı yazımızda bağlama öğrenimiyle ilgili önemli aşamaları ve uygulamanız gereken adımları aktardık, mutlaka okumanızı öneriyoruz!

Eyl 17, 2016 | Posted by in Söz Konusu Sanat | 0 comments

Add Your Comment

Your email address will not be published.