Klarnet Nedir?

klarnet nedir

Klarnet, üflemeliler ailesi içerisinde yer alan, dayanıklılık oranı yüksek ağaçlardan üretilen, görüntüsü bir boruyu andıran nefesli bir müzik aletidir. Ülkemizde oldukça popüler olan bu müzik aleti hakkında hepimizin az çok bir fikri olsa da tam anlamıyla klarnet nedir konusunda eksiksiz olarak bilgiye sahip olanlarımızın sayısı oldukça sınırlı.

Hem klarnet çalacaklara bir rehber olması açısından hem de klarnet konusu hakkındaki yanlış bilinenleri düzeltmek için ”Klarnet nedir?” yazımızı sonuna kadar okumanızı tavsiye ediyoruz. Yazımızın ilerleyen aşamalarında aşağıdaki konu başlıkları hakkında bilgilere ulaşabilirsiniz;

  • klarnet nedir
  • klarnetin tarihçesi
  • klarnetin diğer adı
  • klarnetin parçaları

Klarnet Nedir?

Klarnet, nefesle icra edilen, yapımında dış etkenlere karşı kuvvetli ağaçlar ya da ebonit, metal, bakalit gibi malzemeler kullanılan, doğru seslerin dudak pozisyonu ve üfleme ile yakalandığı tuşlu mekanizmaya sahip bir müzik aletidir. Hem batı müziğinde hem de ülkemizde Türk müziğinde sıkça kullanılan bu klarnetin tarihçesi nasıl, beraber inceleyelim ama öncesinde klarnetle ilgili sıkça merak edilen klarnetin diğer adı nedir sorusuna cevap verelim.

Klarnet yabancı kaynaklarda clarinet Türkçe kaynaklarda kayıtlı olduğu şekilde gırnata adıyla anılmaktadır. Klarnetin diğer adı clarinet ve gırnata, klarnetin farklı iki ismi olup, klarnetten farklı bir enstrüman değil klarnetin ta kendisidir.


Klarnet, diğer bir çok müzik aleti gibi başka bir enstrümanın geliştirilmesiyle ortaya çıkmış bir enstrümandır. Klarnetin atası sayılabilecek Türkçe okunuşuyla ”şalümo” 1600’lü yılların sonunda neredeyse bütün orkestralarda kullanılmaktaydı fakat, Denner isimli luthienin enstrüman üzerinde gözle görülür farklılıklar ortaya koymasıyla birlikte bugünkü klarnetin temelleri atılmış oldu.

Klasik müziğin hınzır çocuğu Mozart’ın da desteği ile orkestralarda daha da fazla çalınmaya başlayan bu enstrüman zaman içerisinde popülerleşmeye ve klasik müziğin yanı sıra diğer müzik alanlarında da kullanılmaya başlandı. Klarnetin günümüzdeki son halini alması ise 1900’lü yılları bulmuştur.

Klarnet ülkemizde ve dünyada çok fazla bilinirliği olan bir müzik aletidir. Eski dönemler ve günümüzde sıkça klasik müzik orkestralarında yer alan si bemol ve diğer batı klarnetleri dışında, sol klarnet gibi çeşidi ile de sıkça Türk ve pop müziğinde yer almayı başarabilmiştir.

Geniş bir aileye sahip olmasından dolayı neredeyse bir çok tarzda klarnet sıkça kullanılmakta ve si bemol ve sol klarnet dışında kalan diğer tüm çeşitleri de caz, rock, blues gibi farklı tarzlardaki müziklerde büyük bir boşluğu doldurmaktadır.

 * Bek/Ağızlık: Klarnette sesin meydana gelmesini sağlayan temel etken bektir. Bek bölümü ağız içerisinde yer alır ve buradan üfleme işlemi gerçekleştirilir, ardından sıkışan hava klarnetten dışarı çıkar ve belli bir frekans aralığında ses oluşumu sağlanır. Klarnet ne kadar iyi olursa olsun eğer ki tam manasıyla güzel bir ses elde etmek isteniyorsa kaliteli bir bek muhakkak edinilmelidir.

* Kamış: Bekten ses çıkarabilmek için gerekli çok ince bir katmana sahip tahta aparata kamış denilmektedir. Kamışların da kendi içerisinde numaralandırılmış olarak çeşitleri bulunmaktadır. Bu numaralar kamışların sertliğini ifade etmekle birlikte 1 numara en yumaşak 5 numara ise en sert kamış çeşidini ifade etmektedir.Bek ile kamış uyuşması da bekten istenilen verimin alınması için mutlaka gereklidir bu yüzden arada kalan fiyat farkına pek dikkat etmeden mavi kuşak, barre gibi kamış markalarını tercih etmenizi tavsiye ediyoruz.

* Bilezik: Kamışın yerleştiği bölgede sabitlenmesini sağlayan ve bekin yuvarlak yapısıyla sarmalayan metal aksama bilezik adı verilmektedir. Bileziğin kalitesinin etkisi tonda minimum seviye dahi olsa bu konuda deri ve metal malzemeden üretilen bilezikler mevcuttur.

* Baril: Klarnet zaten akortlu olarak üretilen bir enstrüman olsa da bazen diğer müzik aletleri ile uyuşması için minimal değişiklikler yapmak gerekebilir. Barilin görevi de tam olarak akort üzerindeki ufak değişiklikleri sağlamak ve klarnetin asıl akorduna destek vermektir.

* Üst bölge: Barilin hemen aşağısında yer alan ve icra esnasında sol elin aktif olarak hareket ettiği bölgeye üst bölüm denmektedir. Bu bölümde dört adet boşluk, bu boşlukların üzerinde metalden üretilmiş olan yüzük ve bu yüzüklerin etrafında farklı boyutlarda metal üretim perdeler yer almaktadır.

* Alt bölge: Klarnetin son parçasından bir önce gelen aksam alt bölgedir. Alt bölgede üst bölümün tam tersine sağ el ile icra sağlanmakta ve bu bölümün ön yüzünde 3 boşluk bulunmaktadır. Ayrıca klarnetin ağırlığını yüklenebilmesi için başparmağımızın destek alanı da yine bu bölümde yer almaktadır.

* Kalak/Pavilion: Bekte oluşan ses, tüm bölgeleri ziyaret ettikten sonra en son bu bölümden dışarı çıkıp, algılanabilir bir frekansa sahip olur. Klarnetin parçaları bu kadar, sırada klarnette notaların yerleri var.

Klarnet üstündeki notaların yerlerini yazarak anlatmanın pek faydalı olmayacağını düşünerek, bu konuda klarnet çalanlara ya da çalmayı düşünenlere faydası dokunması açısından sol klarnette nota yerlerini gösteren bu videoyu koyduk, iyi seyirler.

Klarnet Nedir?” yazımızın sonuna geldik, umarız yazımız faydalı olmuş ve beğeninizi kazanmıştır. Ayrıca klarnete yeni başlamış ve ne yapması gerektiği konusunda yardıma ihtiyacı olanlar içinde şöyle bir içeriğimiz var; klarnete yeni başlayanlara tavsiyeler

Tem 10, 2017 | Posted by in Söz Konusu Sanat | 0 comments

Klarnet Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Klarnet Hakkında Genel Bilgi ve Tarihçe

Klarnet- Türk Halk Müziği’ndeki adı ‘’gırnata’’ : Tek kamışlı, nefesli enstrumanlardandır.Klarnet adı latincede ‘’parlak ve aydınlık’’ anlamına gelen clarus/clara kelimesinden gelmektedir.17.yüzyılın sonlarında Almanya’nın Lürenberg kentinde ‘’Johann Denner ‘’adlı bir Alman Luthier tarafından  ilk klarnetin yapıldığı bilinmektedir. Daha sonraki yıllarda çok gelişme gösteren klarnet 10’u aşkın çeşidi ile geniş bir aile olmuştur.Bugun kullanılmakta olan beş çeşit klarnetten 4’ü orkestralarda ve bandolarda , 5. Olan sol klarnet ise dizisi ve tonu itibariyle Türk Müziğine çok uygun olması nedeniyle Türk Müziği’nin her türünde kullanılmaktadır.

19. Yüzyılın başlarına kadar klarnet 13 perdeden oluşan bir saz iken, 1843 yılında Bohem tarafından farklı diziler uygulanarak çalgı bugünkü şeklini almıştır. Türk Müziği’ne klarnetin girişi 19. Yüzyılın başlarlarına rastlamaktadır. 1800’lü yılların başlarında Klarnet İbrahim Efendi tarafından kullanıldığı bilinmektedir.  En kıymetli olanları abonozdan ağacından yapılmış klarnetlerdir. Ayrıca bakalit, bakır, pirinç,  alpaka, gümüş gibi kıymetli metallerden de yapıldığı bilinmektedir.  Fakat ağaçtan yapılan klarnetlerin tonu diğerlerinden daha kalitelidir.

Klarnet hakkında genel bilgiKlarnetin Parçaları

Klarnet birbirine ekli 5 parçadan oluşur. Bu parçaların yukarıdan aşağı doğru şu şekilde sıralanır; kamış takılıp üfleme yapılan kısma ‘’bek’’ adı verilir. Onun altındaki bulunan bölüme ‘’barille’’ 3. Kısımda bulunan kısıma medium,4. Kısma salomo,5. Kısma ise pabillon adı verilmektedir.

Perdeleri metalden yapılan klarnetin ses yerleri, bu perdeler açılıp-kapatılarak elde edilir. Yaklaşık 3.5 oktav ses aralığına sahip olan bu çalgı hem solo hemde orkestra içinde performanslarında önemlendirilmiş ve yaygınlaşmış bir çalgıdır. Geleneksel Türk Halk Müziği’nde Elazığ, Diyarbakır, Urfa, Zara incesaz olarak kullanılmaktadır.

Oca 5, 2016 | Posted by in Söz Konusu Sanat | Klarnet Hakkında Bilinmesi Gerekenler için yorumlar kapalı