Sanat Hakkında Faydalı İçerikler

Okumanızı Kesinlikle Tavsiye Ettiğimiz Makaleler Burada

Telli Çalgılar Nelerdir

Telli çalgılar nelerdir ? ” merak ediyorsan doğru yerdesin.

Yaz içeriği boyunca sizlere telli müzik aletleri isimlerini, telli çalgı aletletinin kısa ve özet bilgilerle sizlere tanıtacağız.

telli-çalgılar-nelerdir


Telli Çalgı Ne Demektir ?

Telli çalgılar, telin tezene, yay ya da vurarak titreşmesi sonucu ses açığa çıkaran enstrümanlara verilen genel addır.

Az öncede bahsettiğimiz gibi sesin oluşumu için 3 yardımcı eleman sayesinde olur. Aynı zamanda bu telli çalgı aletlerinin sınıflandırılmasında da kullanılmaktadır. Bu sınıflandırma aşağıda açıklanmıştır.

telli-çalgıların-isimleri

Tele vurulması sonucunda ses çıkaranlar, tellere yay sürtmesi sonucunda ses çıkaranlar ve tellere vurulması sonucunda ses açığa çıkaranlar. Kısacası ;

  • Tezeneli telli çalgı aletleri
  • Yaylı telli çalgı aletleri
  • Vurmalı telli çalgılar

Tezeneli Telli Çalgılar ve İsimleri

Tezene bir diğer adı ile mızrap yardımı ile çalınan telli müzik aletleridir. Enstrümandan enstrümana bu isim değişiklik göstermektedir. Örneğin gitarda tezenenin karşılığı penadır.

Tezene, mızrap ya da pena yardımı ile tellere vurulması, tellerin çekilmesi ile ses elde edilen çalgılara telli tezeneli çalgılar denilmektedir.

tezeneli-çalgılar

Bu çalgılar ; gitar, mandolin, ukulele, charango, bağlama ailesi, ud, sitar, tar, banjo, balalayka, berimbau, arp, barbitos, cümbüş, çeng, şamisen, kanun, tamburdur.

Gitar Nedir ?

telli-çalgı-gitar

Genellikle altı tele sahip bir enstrümandır. Bu tellerden pena ya da parmaklar yardımı ile ses rahatlıkla elde edilmektedir.

Hemen hemen her türlü müzik türünde kullanılan gitar oldukça popüler bir enstrümandır. Her enstrümanda olduğu gibi kalitesini belirleyen durumlar bulunmaktadır. Bunlar arasında işçilik, yapımında kullanılan ağaç türü örnek verilebilir. Gitar çalması bir o kadar zevkli ve kısa sürede kendinizi geliştirebileceğiniz telli çalgılardan birisidir.

Ağaç türlerinin tona etkisini merak ediyorsanız ; https://sozkonususanat.com/gitar-yapiminda-kullanilan-agaclar/


Mandolin Nedir ?

mandolin-nedir

Dört çift teli bulunan bir telli çalgıdır. Toplamda sekiz adet tele sahiptir.

Öğrenmesi aynı gitarda olduğu gibi kolaydır. Kısa sürede rahatlıkla parça çalacak seviyeye gelebilirsiniz.

Çalım esnasında çoğunlukla mızrap kullanılır.

Ud ailesinin modern üyelerinden bir tanesidir. Sağ el teknikleri ( mızrap tutan eliniz ) ve sol el teknikleri bakımından gitara oldukça benzemektedir.

 


Ukulele Nedir ?

Ukulele-Nedir

Ukulele son dönemin en popüler çalgılarından biri. Oldukça ucuz ücretlerle de temin edilebiliyor olması ve Youtube gibi birçok platformda eğitim videolarının olması belki de onu bu kadar popüler yapıyor. Kim bilebilir ?

Ukulele konusunda oldukça detaylı bir içerik hazırlamıştık.

Dilerseniz bu bağlantıdan bir diğer telli çalgı olan ukulele hakkında bilgi alabilirsiniz ; https://sozkonususanat.com/ukulele-nedir/


Charango Nedir ?

Charango-nedir

Güney Amerika kökenli bir telli çalgıdır.

Geçmiş dönemlerinde yapımında kaplumbağa kabuğu kullanılırken günümüzde daha çok ahşaptan üretilmektedir.

Gitar ve ud karışımı bir enstrümandır. Genelde banliyö yaşantısının ağır olduğu Güney Amerika’da sıkça kullanılır.


Bağlama Ailesi Nedir ?

bağlama-nedir

Bağlama, Anadolu kokan, duygularımızı en iyi dışa vuran telli çalgılardan bir tanesidir.

Öğrenmesi bir o kadar zevkli ve kısa sürede parça çalabileceğiniz enstrümanlardan birisidir.

Temelde kısa ve uzun sap olmak üzere ikiye ayrılmaktadır ancak bağlama ailesi çok daha geniştir.

Bu aile hakkında bilgi almak için ; https://sozkonususanat.com/baglama-cesitleri-nelerdir/


Ud Nedir ?

ud-nedir

Önemli Türk müziği icra telli çalgılarından birisidir.

Kısa, kıvrık bir sap ve iri bir gövdeye sahiptir. Daha çok mızrapla çalınan telli aletlerdendir.

6 adet çift tele sahiptir. İnce üçlü tel grubu misinadan yapılırken, diğer üçlü grubun yapımında çelik kullanılır.

Perdesiz telli çalgılardan biri olduğu için istenilen sesleri elde etmek oldukça zordur. Zaman ve disiplin isteyen bir enstrümandır.


Sitar Nedir ?

sitar-nedir

Hindistan kökenli bir enstrümandır. Yıllar içinde birçok ülke tarafından benimsemiş, defalarca form değiştirmiş bir telli çalgıdır.

30-40 tele sahip bir yapısı bulunmaktadır. Daha çok etnik müzik icrasında kullanılır.

Ruhani bir hava taşıyan, mistik, sakinleştiren bir çalgıdır.


Tar Nedir ?

tar-nedir

Tezene yardımı ile çalınan popüler Türk müziği icrasında kullanılan telli çalgı çeşitlerinden birisidir.

Dünya üzerinde Türkiye başta olmak üzere İran, Azerbaycan ve Ermenistan’da etnik müzikte kullanılmıştır.

Beş, altı ve on bir telli modelleri bulunmaktadır. Türkiye’de yaygın olarak on bir telli çeşidi kullanılmaktadır.


Banjo Nedir ?

banjo-nedir

Mızrap ya da tezene yardımı ile çalınmaktadır. Üretildikleri ilk zamanlarda dört telli iken günümüzde beş telli modelleri tercih edilmektedir.

Afrika kökenli, eğlenceli tınıya sahiptir. Düz bir karın ve o karnın üzerine gerilmiş deriden oluşmaktadır.

Görüntü olarak defe sap eklenmiş gibidir. Teller bu derinin tam ortasından en arkaya bir eşik yardımı ile bağlanır.

İlk zamanlar köleler tarafından kullanılan banjo günümüzde caz müziklerinde de kendine yer edinmiştir.


Balalayka Nedir ?

balalayka-nedir

Üçgen şeklinde üç köşeye üç tele sahip Rus halk çalgısıdır.

Mızrap ya da parmak yardımı ile çalınmaktadır. Perdeli bir yapıda oluşu her ne kadar çalımını kolaylaştırsada aynı uzun sap bağlamada olduğu gibi tavır teknikleri kavramak için oldukça zaman harcamak gerekmektedir.

Genellikle Rus halk ezgilerinde solo ve ritim enstrümanı olarak kendine yer bulan telli çalgılardan birisidir.


Berimbau Nedir ?

berimbau-nedir

Brezilya kökenli telli bir çalgıdır. Bir dans türü olan Capoeira’da ritim tutmak ve melodi oluşturmak için kullanılır.

Üç farklı tona sahip üç farklı biçimi vardır. Bunlar ; gunga, medio ve viola’dır. Tonu belirleyen durum Berimbau yapımında kullanılan kabağın ölçüsüdür.

Temel ritim Gunga tarafından verilirken medio süsleme melodilerini işler. Viola ise solo kısmını üstlenir. İnce bir çubuğun kabağa vurması sonucu ses açığa çıkar.


Arp Nedir ? 

Arp-nedir

Arp, Batı müziği de denilen çok sesli müziğin popüler telli çalgılarından bir tanesidir.

Milattan Önce 3500 yıllarına dayandığı tahmin edilen bu enstrüman Orta Çağ ve özelliklede Rönesans döneminde Avrupa’da göz bebeği haline gelmiştir.

47 adet teli ve 7 pedala sahiptir.

Çalışı oldukça karışıktır. Bir yandan yukarıdaki mandallar kitlenir ya da serbest bırakılır, pedallar yardımı ile oktav geçişleri, diyez ya da bemol notalarından yararlanılır.

Pahalı bir enstrüman olan arp tüm bu zorluklarına rağmen orkestra çalışmalarında sıkça tercih edilir. Huzur dolu bir sesi vardır.


Barbitos Nedir ?

barbitos-nedir

Barbiton da denilmektedir.

Yunanistan kökenli olan bu enstrüman antik bir yapıya ve tınıya sahiptir.

Daha çok şarkılar ya da şiirlere eşlik edilmesi amacı ile icat edildiği düşünülmektedir.

Gösterilerde, tiyatro gösterilerinde kısacası sahne performanslarında müzikal alt yapıyı oluşturmak için kullanılmıştır.

Bir Yunan mitinde Tanrı Dionisos’un yaptığı etkinliklerde Satyr adı verilen kanatlı yaratıklar tarafından çalınan telli bir çalgıdır.


Cümbüş Nedir ? 

cümbüş-nedir

20.yüzyıl başlarında hayat bulmuş enstrümanlardan birisidir.

Enstrümana adını veren kişi aynı zamanda onu yapan Zeynel Abidin Cümbüş’tür.

Yekpare bir telli çalgı değildir. Yani sap kısmı ile gövdesi birbirine bağlanma noktasından kolaylıkla ayrılabilmektedir.

Banjo, ud vari bir çalgıdır. Perdesiz oluşu diğer perdelilere göre çalımını biraz daha zorlaştırmaktadır.

Birçok telli saz gibi cümbüşte mızrap yardımı ile çalınır.


Çeng Nedir ?

çeng-nedir

Azerbaycan, Gürcistan ve İran’da kullanılan bir telli çalgıdır.

2500 yıllık bir geçmişe sahip olan çeng oldukça özel bir sese sahiptir.

Eğlencelerde, şiir etkinliklerinde, muhabbet ortamlarında kullanılmıştır.  İki tip çeng vardır. Bunlardan biri kucak çengi olarak da geçmektedir.

Diğer çenge aynı zamanda açık hava çengide denilmektedir. Bu enstrümanı çalan kişi, iki bacağı arasına alır ve bir kuşak yardımı ile enstrümanın destek noktalarından beline bağlar.


Şamisen Nedir ?

şamisen-nedir

Güney Japonya’da ortaya çıkmış bir enstrümandır.

Kendine özel, baçi adı verilen bir mızrap yardımı ile icrası gerçekleştirilir. Kalınlıkları birbirinden farklı olan üç teli bulunmaktadır.

Daha çok sahne sanatlarında, Japon geleneksel müziklerinde eşlik etmek amacı ile kullanılmaktadır.

Hemen hemen birçok Japon eserinde kullanımı tercih edildiği için Japon müziğinin temsilcisi ünvanını da taşır.


Kanun Nedir ? 

kanun-nedir

Türkiye gibi birçok Orta Doğu ülkesinin vazgeçilmez telli çalgılarından bir tanesidir.

Hoş bir sesi ve tınısı bulunmaktadır. Türk Halk ve Türk Sanat müziğinin yanı sıra fasıl gecelerinin aranan enstrümanlarından bir tanesidir.

İki elin işaret parmaklarına takılan metal mızraplar yardımı ile çalınır.

Çalarken sesleri ayarlamak adına bir yandan kanun kenarında bulunan mandallarla oynanırken diğer el çalmaya devam eder.

Oldukça karışık bir yapısı bulunmaktadır. Çalmak istiyorsanız gerçekten emek vermeniz gereken bir enstrümandır.


Tambur Nedir ?

tambur-nedir

Türk müziğinin ana çalgılarından bir tanesidir.

Mızrap ya da yay yardımı ile çalınmaktadır. Uzun bir sapa sahip, perdeli bir yapıdadır.

Sapın yaklaşık uzunluğu 104 santimdir. Ayrıca gövdesi aynı bağlamaya benzemektedir.

7 tele sahip bu telli çalgı da ortalama olarak 40 ile 50 perde bulunmaktadır.


Yaylı Telli Çalgılar

Yaylı telli çalgılar keman, viola, çello ve kontrbastır. Her biri yay yardımı ile çalınmaktadır.

yaylı-telli-çalgılar

Perdesiz yapıda bulunan bu enstrümanlar ciddi mesai isteyen hem Türk hem de çok sesli Batı müziğinin popüler enstrümanlarındandır.

Bu enstrümanlar hakkında bilgi almak için yazımızı okuyabilirsiniz ; https://sozkonususanat.com/keman-ailesi/


Vurmalı Telli Çalgılar

Vurmalı telli çalgılar denildiği zaman akla ilk gelen enstrüman piyanodur.

vurmalı-telli-çalgılar

Özellikle akustik piyanolarda tuşların arka tarafında tokmak bulunmaktadır. Basıla nota için ilgili tele vurarak sesin açığa çıkmasını sağlamaktadır.

Duvar tipi, akustik, elektronik birçok modeli bulunmaktadır.

Müziğin temel enstrümanlarından biri olarak kabul edilmektedir.

İletişim

Aklınızdaki tüm soru ve görüşlerinizi duymak için sabırsızlanıyoruz!

Arap Hasan mahallesi, 236. sokak No:37/A Hatay/İzmir

[email protected]
0553 174 68 89